Në epokën e transformimit të thellë teknologjik dhe ekonomik, universitetet moderne po kalojnë nga modelet tradicionale të arsimit drejt një paradigme të re, të njohur si Universiteti 4.0. Ky koncept përfaqëson një evolucion të natyrshëm të universiteteve, të cilat nuk mjaftohen më me funksionin klasik të mësimdhënies dhe kërkimit shkencor, por shndërrohen në qendra të zhvillimit ekonomik, inovacionit, sipërmarrjes dhe transferit të dijes. Universiteti 4.0 është i ndërtuar sipas Modelit të Heliksit të Trefishtë, ku ndërveprimi mes universitetit, industrisë dhe qeverisjes krijon një ekosistem funksional që gjeneron vlera të reja shoqërore, teknologjike dhe ekonomike.
Në këtë logjikë zhvillimi, Universiteti “Haxhi Zeka” në Pejë po e konsolidon gjithnjë e më shumë rolin e tij si një institucion modern i orientuar nga inovacioni, zhvillimi rajonal dhe lidershipi akademik. Përmes reformave strukturore, ngritjes së qendrave të reja, intensifikimit të kërkimit shkencor dhe rrjetit të gjerë të partneriteteve, UHZ është pozicionuar qartë në trajektoren e një Universiteti 4.0, duke qenë një prej institucioneve më proaktive në rajonin e Dukagjinit dhe më gjerë.
Në këtë transformim, rol të veçantë ka luajtur themelimi dhe funksionalizimi i Qendrës Universitare për Ndërmarrësi dhe Inovacion – UNI NOVA, e cila është konceptuar si një platformë e avancuar e inkubimit të ideve, mbështetjes për sipërmarrësit e rinj dhe nxitjes së projekteve të inovacionit. UNI NOVA është mekanizmi i parë i UHZ që materializon në mënyrë konkrete filozofinë e Universitetit 4.0, duke lidhur studentët, stafin akademik, bizneset dhe institucionet publike në një hapësirë të përbashkët zhvillimore.
Por dimensioni i Universitetit 4.0 nuk do të ishte i plotë pa komponentën rajonale të zhvillimit ekonomik, të cilën UHZ e ka fuqizuar përmes krijimit të Forumit Ekonomik Rajonal të Dukagjinit – FERD. FERD është një ndër iniciativat më strategjike të UHZ, e cila e ngre universitetin në një rol të ri: jo vetëm si institucion akademik, por si aktor aktiv i zhvillimit ekonomik, i cili udhëheq dialogun midis komunave të Dukagjinit, bizneseve, institucioneve qeveritare dhe organizatave ndërkombëtare. Ky forum është shndërruar në laboratorin rajonal të bashkëpunimit ekonomik dhe politikave zhvillimore, duke krijuar një hapësirë të unifikuar ku identifikohen sfidat, projektet dhe nevojat e tregut të punës.
FERD e integron UHZ-në organikisht në modelin e Heliksit të Trefishtë, duke i dhënë universitetit rolin e moderatorit, ndërmjetësuesit dhe gjeneratorit të ideve zhvillimore, ndërsa njëkohësisht pasuron përmbajtjen akademike dhe kërkimore përmes projekteve të përbashkëta, studimeve rajonale dhe proceseve të digjitalizimit të ekonomisë lokale. Ky është një kontribut substancial për transformimin e UHZ në një institucion që e tejkalon dimensionin tradicional të arsimit dhe e orienton aktivitetin drejt ndërtimit të ekosistemeve moderne të inovacionit dhe zhvillimit.
Përveç dimensionit rajonal, UHZ po afirmohet fuqishëm në arenën ndërkombëtare. Bashkëpunimet me universitete prestigjioze europiane dhe rajonale—si Universiteti i Osijekut, Universiteti i Zarës, Universiteti i Tiranës, Universiteti i Shkodrës, Universiteti i Sarajevës, Universiteti i Lubjanës, Universiteti i Tetovës dhe shumë institucione të tjera—po e pasurojnë kapacitetin akademik dhe shkencor të universitetit dhe po e pozicionojnë atë në hartën e bashkëpunimeve të qëndrueshme. Këto partneritete kanë mundësuar mobilitete, projekte të përbashkëta, shkëmbim ekspertizash, programe të përbashkëta kërkimore dhe inicimin e bashkëpunimeve në fushën e inovacionit dhe sipërmarrjes.
Ky dimension ndërkombëtar është thelbësor për Universitetin 4.0, pasi e lidh UHZ-në me rrjetet globale të dijes, e ekspozon atë ndaj modeleve të avancuara të menaxhimit universitar dhe krijon mundësi konkrete për zhvillimin e programeve të reja studimore, laboratorëve kërkimorë dhe projekteve inovative. Bashkëpunimi ndërkombëtar është një nga fushat ku UHZ ka bërë progresin më të dukshëm, duke kaluar nga bashkëpunime sporadike drejt partneriteteve strategjike me vizion afatgjatë.
Rruga e UHZ drejt Universitetit 4.0 është tanimë e qartë dhe e prekshme. Universiteti ka filluar një proces të thellë transformimi të bazuar në digjitalizim, inovacion, shkencë dhe bashkëpunim të strukturuar ndërsektorial. Hapat e ardhshëm të këtij transformimi duhet të përqendrohen në fuqizimin e kapaciteteve kërkimore, funksionalizimin e plotë të UNI NOVA, sigurimin e fondeve të qëndrueshme për projektet inovative, zgjerimin e partneriteteve me industrinë dhe thellimin e bashkëpunimit ndërkombëtar. Po ashtu, duhet të vazhdohet zhvillimi i FERD-it si mekanizëm kyç për identifikimin e nevojave të tregut, zhvillimin e politikave rajonale dhe krijimin e sinergjive të reja ekonomike në Dukagjin.
E ardhmja e UHZ si Universitet 4.0 nënkupton modelimin e një institucioni që prodhon njohuri, nxit inovacion, ndërton ura bashkëpunimi dhe i paraprin zhvillimeve teknologjike e sociale. Ky transformim tashmë ka nisur dhe po zhvillohet me ritme të qëndrueshme. UHZ po shndërrohet në një universitet modern, dinamik, të lidhur me komunitetin dhe ekonominë, të angazhuar në rrjetet ndërkombëtare dhe të përkushtuar ndaj misionit të tij për të qenë motor zhvillimi në rajon.
Universiteti “Haxhi Zeka” jo vetëm po i përgjigjet kërkesave të kohës, por po pozicionohet si një nga institucionet që do të diktojnë standardet e arsimit dhe inovacionit në të ardhmen. Dhe kjo është thelbi i vërtetë i një Universiteti 4.0.